Elektronik sigara, hızlı ödül döngüsü oluşturuyor. E-sigara nikotin bağımlılığına giriş kapısı
Sigara ve elektronik sigara bağımlılığının aynı hastalığın farklı görünümleri olduğunu belirten Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hülya Ensari, nikotin bağımlılığının bir irade sorunu değil, tedavi edilmesi gereken bir ruhsal hastalık olduğunu söyledi. E-sigara kullanımının bağımlılığı tetikleyebildiğini belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, “Elektronik sigaralar, nikotin içerir ve nikotin, beyinde dopamin salınımını artırır. Hızlı ödül döngüsü oluşturur. Güçlü bağımlılık geliştirir” uyarısında bulundu. Prof. Dr. Ensari, e-sigaranın özellikle ergenler ve genç erişkinler için nikotin bağımlılığına giriş kapısı oluşturduğunu söyledi.
İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hülya Ensari, 9 Şubat Dünya Sigarayı Bırakma Günü ile ilgili yaptığı açıklamada sigara bağımlılığının bir beyin hastalığı olduğunu söyledi.
Tütün Kullanım Bozukluğu, bağımlılığın bir çeşidi olarak beyin hastalığıdır…
Sigara bağımlılığının bir hastalık olarak DSM-5 TR ‘ye göre ‘Tütün Kullanım Bozukluğu’ tanısı altında tanımlandığını belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, “Sigara içinde bulunan nikotin; beynin ödül, öğrenme ve dürtü kontrol sistemlerini doğrudan etkileyen, yüksek bağımlılık potansiyeline sahip bir psikoaktif maddedir” diye konuştu.
Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’de tütün kullanımının, önlenebilir hastalık ve ölümlerin en önemli nedenlerinden biri olmaya devam ettiğini ifade eden Prof. Dr. Hülya Ensari, bu durumun sigara bağımlılığının bireysel değil, toplumsal bir sağlık sorunu olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Sigara bağımlılığı kontrol kaybına göre tanımlanıyor
Sigara kullanımının bağımlılık sayılması için bir ölçüt olmadığını belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, “Toplumda sıkça sorulan ‘Günde kaç sigara bağımlılık sayılır?’ sorusunun yanıt verecek olursak; bağımlılık, miktara göre değil; kontrol kaybına göre tanımlanır. Bir sigara içmek bile bağımlılık için başlangıç olabilir” diye konuştu.
“Az içiyorum, bağımlı değilim” düşüncesi yanlış
Bağımlılık tanısı koymak için esas alınan ölçütlere de değinen Prof. Dr. Hülya Ensari, “Sigarayı bırakmak ya da azaltmak istemesine rağmen kişi bunu başaramıyorsa; yoğun sigara içme isteği (craving) varsa; sigarayı bıraktığında kişi sinirlilik, huzursuzluk, uykusuzluk, dikkat konsantrasyon güçlüğü gibi yoksunluk belirtileri yaşıyorsa; gördüğü zarara rağmen sigara kullanımını kişi sürdürüyorsa ve sigarayı bırakma girişimleri başarısız oluyorsa artık sigara bağımlılığından söz edebiliriz. ‘Az içiyorum, bağımlı değilim’ düşüncesinin bağımlılıkta en sık görülen yanlış inanışlardan biri olduğunu özellikle vurgulamakta fayda var” uyarısında bulundu.
Alo 171 Danışma Hattına başvurabilirsiniz
Sigara bağımlılığının tedavi edilebileceğini belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, “Sigara bağımlılığı, tedavi edilebilir bir hastalıktır. Sağlık Bakanlığı tarafından ülke genelinde Sigara Bırakma Poliklinikleri açılmış, yine ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı aracılığıyla ücretsiz danışmanlık ve uygun hastalarda ilaç desteği sunulmaktadır. Sigara bırakmak için Alo 171 danışma hattı, sigara bırakma poliklinikleri ve ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarına başvurulabilir. Sigarayı bırakmada farmakolojik tedavi, psikososyal destek ve motivasyonel görüşmelerle takip ve tedavi gerçekleştirilmektedir” diye konuştu.
E-sigara kullanımı bağımlılığı uzatabiliyor
Son yıllarda elektronik sigaraların, bazı çevrelerde “bırakma yöntemi” olarak sunulduğunu söyleyen Prof. Dr. Hülya Ensari, “Oysa bilimsel kaynaklar esas alındığında elektronik sigaralar kanıta dayalı standart tedaviler arasında yer almaz. Tam tersine çoğu elektronik sigara kullanıcısında çift kullanım (sigara +e-sigara) gelişmektedir. Bu durum, bırakmayı kolaylaştırmak yerine bağımlılığı uzatabilmektedir” uyarısında bulundu.
E-sigaralar, nikotin bağımlılığını tetikler ve pekiştirir
E-sigara kullanımının bağımlılığı tetikleyebildiğini belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, “Elektronik sigaralar, nikotin içerir ve nikotin, beyinde dopamin salınımını artırır. Hızlı ödül döngüsü oluşturur. Güçlü bağımlılık geliştirir. Bilimsel kaynaklar esas alındığında, nikotinin hangi cihazla alındığından bağımsız olarak bağımlılık yapıcı etkisinin hep var olduğunu ve devam ettiğini söyleyebiliriz. Bu nedenle e-sigaralar da nikotin bağımlılığını tetikler ve pekiştirir” dedi.
E-sigara nikotin bağımlılığına giriş kapısı oluşturuyor
E-sigaranın özellikle ergenler ve genç erişkinler için nikotin bağımlılığına giriş kapısı oluşturduğunu vurgulayan Prof. Dr. Hülya Ensari, “E-sigaranın içerdiği tatlandırıcı aromaların, ‘daha az zararlı’ olduğuna dair yanlış algı ve gençleri hedefleyen pazarlama dili, elektronik sigaranın yaygınlaşmasında önemli rol oynamaktadır. Bu ürünler özellikle ergenler ve genç erişkinler için nikotin bağımlılığına giriş kapısı oluşturmaktadır. Elektronik sigaralar, bağımlılığın yeni ve daha kabul edilebilir bir biçimde sunulmasında önemli araçlar olarak kullanılmaktadır” diye konuştu.
E-sigaranın akciğerler üzerindeki zararları
Prof. Dr. Hülya Ensari, e-sigaraların duman içermese de akciğerlere ulaşan toksik aerosol partikülleri ve içerdikleri kimyasal irritanlar aracılığıyla yarattıkları enflamasyon ve hava yolu hasarı ile akciğerlere zarar verdiğini söyledi. Prof. Dr. Hülya Ensari, “Sağlık Bakanlığı ve uluslararası literatürde tanımlanan EVALI (E-Sigara İlişkili Akciğer Hasarı) vakaları, bu ürünlerin akciğerler açısından güvenli olmadığını açıkça göstermektedir. Tüm bilimsel veriler elektronik sigaraların uzun dönem etkilerinin bilinmemesini koruyucu değil, risk artırıcı bir durum olarak değerlendirmektedir” diye konuştu.
Sigarayı bırakmak için yardım alın
Sigara ve elektronik sigara bağımlılığının aynı hastalığın farklı görünümleri olduğunu belirten Prof. Dr. Hülya Ensari, sözlerini şöyle tamamladı:
“Nikotin bağımlılığı bir irade sorunu değil, tedavi edilmesi gereken bir ruhsal hastalıktır. Sigarayı gerçekten bırakmak istiyorsak, bu ancak nikotinin her türünden uzaklaşmakla mümkündür. Dünya Sigarayı Bırakma Günü, yardım istemek ve bilimsel destekle bırakmak için önemli bir fırsattır. Lütfen önce sağlığınızı düşünün ve nikotinin ister sigara ister elektronik sigara her türlü size cazip gelen formundan uzak durun. Bunu yapmakta zorlandığınızda da lütfen en yakın ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanına, sigara bırakma polikliniklerine veya Alo 171 Danışma Hattına başvurarak destek alın...
