Oda yönetimleri göreve başladıktan hemen sonra veya yeni seçilen ve proje arayışında olan belediyelerde belli aralıklar ile gündeme gelen atık ilaçların toplanması ve imhası meselesine yıllardır kalıcı bir çözüm bulunamıyor.
Proje yıllardır oldukça popüler, ama eczacılardan başka konuya sahip çıkan ve bedel ödeyen de yok ne yazık ki. Zaman içerisinde artan toplama ve imha maliyetleri nedeni ile ilçe belediyeleri de imha işinden uzaklaşınca sorun eczacıların kucağında kalmış oldu...
Atık ilaçların toplanması ve çevreye zarar vermeden imha edilmesi konusu ilk olarak 2009 yılında İzmir Eczacı Odası projesi olarak İZKA’ ya sunulan ve kabul gören "Evsel Atık İlaç Toplama ve Bertarafı Projesi" adı ile bilinen proje ile mesleki gündemimize geldi.
Yaklaşık 9 ay süren proje başta TEB, E.Ü. Eczacılık Fakültesi, EDAK, Buca Belediyesi ve İl Sağlık Müdürlüğü olmak üzere çok sayıda kurum ve kuruluşun desteği ile gerçekleşti. 20 Mart.2010 tarihinde AKM’de gerçekleşen kapanış sempozyumu ile de sonlandı.
Atık ilaçların toplanması ve imhası konusu bu sayede gündeme geldi ve amaçlanan farkındalık da sağlanmış oldu. Ancak, o günden bu yana konuya müdahil olması gereken kurumlar gerekli adımları atmadı ve projenin başta ekonomik olmak üzere tüm yükü sadece eczacıların omuzlarına bırakıldı.
Yani atık ilaçların çevreye zarar vermeden imha edilmesi ve gelecek nesillere daha sağlıklı bir çevre bırakılması için birinci derece sorumluluğu bulunan Sağlık Bakanlığı, Çevre Bakanlığı ve ilaç firmaları bu süreçte hiçbir adım atmadılar, bu iş sadece eczacıların göreviymiş gibi davrandılar yıllardır...
Oysa gelişmiş ülkelerde ilaç üretim tesisleri bünyesinde imha tesisleri de zorunlu olarak yer almakta olup, miadı yaklaşan ilaçlar eczanelerden belli dönemlerde geri alınarak, kurallara uygun imhası firmalar tarafından yapılmaktadır.
Bugün ülkemizde faaliyet gösteren dağıtım kuruluşları ve kooperatiflerin de miadı geçen ilaçlardan dolayı kaybı oluşmamaktadır. Çünkü ilaç firmaları miadı yaklaşan ilaçları dağıtım kuruluşlarından geri alarak bu yönde oluşacak kayıplara engel olmaktadır.
Görüldüğü gibi atık ilaç işinde kaybeden hep eczacı olmaktadır. Ya bedelini ödediği rafındaki ilacın miadı geçtiği için, ya da miadı geçen ilacın imhası için ödediği bedel nedeniyle...
Sonuç olarak bu işin eczacının cebinden daha fazla para çıkmadan kalıcı bir çözüme kavuşturulması kaçınılmazdır. Eczacılar uzun yıllardır yaşadıkları ekonomik sıkıntılara rağmen atık ilaç toplama ve çevreye zarar vermeden imha edilmesi süreçlerini özveri ile finanse etmektedir.
Artık TEB’ nin gerekli girişimlerde bulunmasının ve konunun diğer bileşenlerinin de taşın altına ellerini koymasının zamanı gelmiştir.
İlaç firmalarının miadı yakın ilaçları doğrudan iade alması veya dağıtım kuruluşları aracılığı ile iade alınarak çevreye zarar vermeden imha edilmesini sağlayacak yasal düzenlemeler için gerekli adımlar atılmalı ve eczacıların üzerindeki yük azaltılmalıdır...
Saygılarımla...
Ecz.Tuncay Sayılkan
sayilkantuncay@hotmail.com
