Çernobil’ in Kırkıncı Yılında, Senaryo Eşliğinde, Afetlere Hazırlık; Trabzon'da ADEC Eğitim ve Tatbikat Programı Düzenlendi
Trabzon Eczacı Odası ile Afet ve Acil Durum Eczacılığı (ADEC) Derneği arasında yürütülen iş birliği çalışmaları kapsamında düzenlenen eğitim programında, afet ve acil durumlara hazırlık, radyolojik olaylar, iyot profilaksisi, kriz haberleşmesi, ilk yardım ve taktik acil yaralı bakımı konuları kapsamlı şekilde ele alındı. Program, teorik eğitimler ve uygulamalı masa başı tatbikatı ile desteklenerek katılımcıların afetlere hazırlık konusundaki bilgi ve farkındalıklarının artırılmasını amaçladı.
Programın açılışında afet ve acil durum yönetiminde eczacıların rolü, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği ve afetlere hazırlık çalışmalarının önemi vurgulandı. Günümüzde afetlerin yalnızca arama kurtarma faaliyetlerinden ibaret olmadığı, ilaç yönetimi, halk sağlığının korunması, risk iletişimi ve kurumlar arası koordinasyon gibi birçok bileşeni içerisinde barındırdığı ifade edildi.
Eğitimin ilk bölümünde ADEC Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Mutlu Aytemir tarafından afet ve acil durum eczacılığına ilişkin temel bilgiler paylaşıldı. Sunumda ADEC' in kuruluş amacı, yürüttüğü çalışmalar ve geliştirdiği projeler anlatılırken, özellikle afet dönemlerinde ilaç ve tıbbi malzeme yönetiminin önemi üzerinde duruldu. Ayrıca ADEC Lojistik Destek Merkezi ve ADEC-EM yapılanmaları tanıtılarak afetlerde sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için geliştirilen modeller katılımcılarla paylaşıldı.
ADEC Denetleme Kurulu Üyesi Uzm. Ecz. Fatma Şeyma Alabay tarafından gerçekleştirilen sunumda ise afetlerde kesintisiz haberleşme ve koordinasyon konusu ele alındı. Afet anlarında iletişim altyapılarında yaşanabilecek aksaklıklar karşısında kullanılabilecek alternatif haberleşme yöntemleri, doğru bilgi yönetimi ve kurumlar arası koordinasyon süreçleri hakkında bilgi verildi.
Program kapsamında ADEC Yönetim Kurulu Başkanı Afet ve Acil Durum Eczacısı İlhan Durgut tarafından “Radyolojik Acil Durumlarda Stabil İyot Profilaksisi” konulu sunum gerçekleştirildi. Sunumda, nükleer ve radyolojik olaylar sonrasında ortaya çıkabilecek radyoaktif iyot maruziyetinin insan sağlığı üzerindeki etkileri değerlendirilirken, tiroid bezinin korunmasında stabil iyodun önemi vurgulandı. Potasyum iyodür (KI) ve Lugol çözeltisinin kullanım esasları, hedef gruplar, dozlama prensipleri, uygulama zamanlaması ve eczacıların bu süreçte üstlenebileceği görevler ayrıntılı olarak ele alındı. Ayrıca Çernobil ve diğer uluslararası örneklerden hareketle, radyolojik acil durumlarda toplumun korunmasına yönelik uygulanabilecek stratejiler değerlendirildi.
Eğitimin uygulamalı bölümünde ise Ecz. İlhan Durgut ile ADEC Genel Sekreteri Ecz. Adnan Dökme tarafından, 1986 yılında meydana gelen Çernobil Nükleer Santral Kazası temel alınarak hazırlanan “Karadeniz-86” radyolojik acil durum masa başı tatbikatı gerçekleştirildi. Katılımcılar, Çernobil kazasının Karadeniz Bölgesi üzerindeki etkilerinden hareketle oluşturulan senaryo kapsamında, günümüzde benzer bir olayın yaşanması durumunda alınması gereken tedbirleri ve uygulanacak müdahale süreçlerini değerlendirdi.
Tatbikat süresince halkın korunmasına yönelik önlemler, risk iletişimi, kurumlar arası koordinasyon, ilaç ve tıbbi malzeme yönetimi, iyot profilaksisinin planlanması ve sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği gibi konular üzerinde çalışıldı. Katılımcılar, farklı kurum ve paydaşların bakış açılarını bir araya getirerek çözüm önerileri geliştirme ve karar verme süreçlerini deneyimleme fırsatı buldu.
Programın son bölümünde ise temel ilk yardım ve TECC (Tactical Emergency Casualty Care) eğitimi gerçekleştirildi. Eğitim kapsamında olay yeri güvenliği, yaralı değerlendirmesi, yaşamı tehdit eden kanamaların kontrolü, turnike uygulamaları ve acil durumlarda uygulanması gereken temel müdahale prensipleri uygulamalı örneklerle anlatıldı.
Program sonunda afetlere hazırlığın yalnızca afet anında yapılacak müdahalelerden ibaret olmadığı, afet öncesinde gerçekleştirilen eğitim, planlama, koordinasyon ve tatbikat çalışmalarının da en az müdahale kadar önemli olduğu vurgulandı. Trabzon Eczacı Odası ile ADEC Derneği arasında geliştirilen iş birliğinin önümüzdeki dönemde de eğitimler, tatbikatlar ve ortak projelerle sürdürülmesi yönündeki kararlılık ifade edildi.