Muğla Eczacı Odası Açıklaması
İLİS PROJESİ SONUÇLARININ BİLİMSEL VE STRATEJİK DEĞERLENDİRMESİ
Toplum Sağlığı, Sağlık Ekonomisi ve Toplum Eczacılığı Açısından Çok Boyutlu Analiz
32.Bölge Muğla Eczacı Odası tarafından yürütülen İlaçla İlişkili Sorun Tespit ve Yönetim (İLİS) Projesi, Türkiye’de toplum eczacılığı alanında saha verisine dayalı en dikkat çekici klinik gözlem çalışmalarından biri olma potansiyeline sahiptir. Çalışma yalnızca vaka bildirimi yapan bir proje değil; aynı zamanda toplum eczacısının sağlık sistemi içerisindeki görünmeyen klinik rolünü bilimsel verilerle ortaya koyan bir “sağlık sistemi analizi” niteliğindedir.
Bu proje; sağlık otoriteleri, SGK, Sağlık Bakanlığı, Türk Eczacıları Birliği, akademisyenler, hekimler ve kamuoyu açısından çok önemli sonuçlar içermektedir.
1. TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN DEĞERLENDİRME
İLİS Projesi’nin en önemli sonuçlarından biri, toplum eczacılarının hastalarla sürekli temas halinde olması sayesinde sağlık sisteminin en erken müdahale noktalarından biri olduğunu göstermesidir.
Projede;
eczacı gözlemleriyle erken dönemde tespit edilmiştir.
Bu durumun halk sağlığı açısından anlamı son derece büyüktür.
Çünkü hipertansiyon, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve kronik hastalık komplikasyonları Türkiye’nin en büyük sağlık yüklerinden biridir. Bu hastalıkların erken fark edilmesi;
gibi yüksek mortalite ve morbidite oluşturan tabloların önlenmesini sağlayabilmektedir.
Bu proje açık şekilde göstermektedir ki:
“Toplum eczacısı, sağlık sisteminin sahadaki erken uyarı mekanizmasıdır.”
Özellikle aile hekimliği ile hastane arasındaki boşlukta, toplum eczacıları sürekli erişilebilir sağlık profesyonelleri olarak kritik koruyucu sağlık hizmeti sunmaktadır.
2. SAĞLIK EKONOMİSİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME
İLİS Projesi’nin en güçlü yönlerinden biri, klinik müdahalelerin ekonomik etkisini sayısal olarak ortaya koymasıdır.
Projede kullanılan “Cost-Avoidance Analysis (Maliyetten Kaçınma Analizi)” yaklaşımı, uluslararası farmakoekonomi literatüründe kabul gören bilimsel bir yöntemdir.
Pilot çalışmada yalnızca 43 vaka üzerinden:
öngörülmüştür.
Bu rakamların önemi şuradadır:
Bu çalışma yalnızca küçük bir gönüllü grup üzerinden yapılmıştır.
Türkiye genelindeki yaklaşık 30 bine yakın toplum eczanesi düşünüldüğünde;
milyarlarca liralık sağlık maliyeti oluşturmaktadır.
Dolayısıyla proje şunu göstermektedir:
“Toplum eczacılığı yalnızca bir sağlık hizmeti değil, aynı zamanda sağlık ekonomisini koruyan stratejik bir sistemdir.”
Bu veri, özellikle SGK ve Sağlık Bakanlığı açısından son derece önemlidir.
Çünkü eczacının klinik rolüne yapılacak yatırım:
İLİS Projesi, toplum eczacılığının dönüşüm ihtiyacını da açık şekilde ortaya koymaktadır.
Bugün modern sağlık sistemlerinde eczacı:
olarak tanımlanmaktadır.
İLİS vakaları da bu dönüşümün sahadaki karşılığını göstermektedir.
Bu nedenle proje;
“eczacının sadece ilacı veren değil, tedaviyi yöneten sağlık profesyoneli” olduğunu bilimsel olarak göstermektedir.
Bu yaklaşım:
4. SAĞLIK OTORİTELERİ İÇİN STRATEJİK ÇIKARIMLAR
İLİS Projesi’nin sonuçları, sağlık politikaları açısından çok önemli mesajlar içermektedir.
Bu proje doğrultusunda geliştirilebilecek alanlar:
Dijital Eczacı Bildirim Sistemleri
Eczacı gözlemlerinin e-Nabız ve MEDULA sistemlerine entegrasyonu.
Farmasötik Bakım Hizmet Modelleri
Tedavi uyumu, ilaç güvenliği ve kronik hastalık takibi için yeni ödeme modelleri geliştirilmesi.
Eczacı-Hekim Klinik İş Birliği
İlaç etkileşimleri ve doz güvenliği için ortak klinik uyarı sistemleri oluşturulması.
Önleyici Sağlık Politikaları
Toplum eczanelerinin koruyucu sağlık hizmetlerinde daha aktif kullanılması.
5. VATANDAŞLAR AÇISINDAN ANLAMI
İLİS Projesi vatandaş açısından da çok önemli bir gerçeği göstermektedir:
“Eczaneler yalnızca ilaç alınan yerler değildir.”
Eczaneler:
Bu proje sayesinde vatandaşlar;
daha net görebilecektir.
6. BİLİMSEL DEĞERİ
İLİS Projesi’nin bilimsel açıdan en önemli tarafı;
Bu proje ilerleyen süreçte:
altyapı oluşturabilecek niteliktedir.
GENEL SONUÇ
İLİS Projesi, toplum eczacılığının geleceğine dair çok güçlü bir mesaj vermektedir:
“Toplum eczacısı sağlık sisteminin görünmeyen klinik gücüdür.”
Eczacı;
yalnızca ilaç sunan değil,
erken fark eden,
önleyen,
uyaran,
tedaviyi güvenli hale getiren,
sağlık ekonomisini koruyan
stratejik bir sağlık profesyonelidir.
Bu proje, toplum eczacılığının yeni nesil sağlık sistemindeki yerini tanımlayan öncü çalışmalardan biri olma potansiyeline sahiptir.
Ecz. Saim KORKMAZ
32. Bölge Muğla Eczacı Odası Yönetim Kurulu Başkanı
